De vooruitgang is een illusie. Deze gedachte staat centraal in het nieuwe boek 'Provocaties' van de Engelse politiek filosoof John Gray. Het gaat om een bundeling van uiteenlopende artikels die eerder in het centrum-linkse weekblad The New Statesman verschenen zijn.

De vooruitgang die geboekt wordt in wetenschap en techniek staat niet borg voor vooruitgang op ethisch vlak. Wetenschappelijke kennis kan net zo goed aangewend worden om mens en natuur te vernietigen als om ziektes te bestrijden en is an sich dus geen garantie voor een vreedzamere of meer beschaafde wereld.

De menselijke natuur is quasi onveranderlijk. Gray betoogt dat het geloof in vooruitgang, dat teruggaat tot de Verlichting, terug te vinden is bij zowel het vrijemarktliberalisme als bij het communisme. Beiden zijn keerzijden van dezelfde medaille. Beiden delen ze het geloof in de maakbaarheid van de mens.

Gray maakt er echter een potje van als hij het heeft over "ultrarechts", waarmee hij o.a. het Vlaams Belang bedoelt, dat in zijn economische verschijning vrijheidsgezind is. Nu, dat is nog niet meteen gelijk te schakelen met een messianistisch geloof in vooruitgang. De analyses van Gray zijn de moeite waard. Maar de vraag is waar de zelfverklaarde conservatief Gray zich zelf bevindt op de as vrijheid-gelijkheid? De beste stuurlui staan aan wal, nietwaar?

jan.lievens@vlaamsbelang.org

Uit: Vlaams Belang Magazine - juli 2005.

---