Identiteit


Wie zijn wij?

Samuel Huntington beroert opnieuw de gemoederen met een - meer dan ooit - politiek incorrect boek.

Huntington, S. - Wie zijn wij? - Over de Amerikaanse identiteit.

Uitgeverij Manteau, 2004.

416 blz.
26,90 euro

ISBN 90 223 1842 7.


Het nieuwe boek van Samuel Huntington over de Amerikaanse nationale identiteit was nog niet verschenen, of er was reeds controverse. Een voorpublicatie focuste immers op de massale immigratie vanuit Latijns-Amerika die van de Verenigde Staten een verdeeld land dreigt te maken: "Het probleem is dat we nu een derde immigratiegolf meemaken die anders is dan alle vorige. De aantallen zijn al jaren veel hoger dan ooit tevoren. Meer dan de helft van de nieuwkomers komt bovendien uit Latijns-Amerika, vooral uit Mexico, en spreekt één enkele taal: Spaans. Voor de Eerste Wereldoorlog waren de immigranten verdeeld over joden, Bulgaren, Scandinaviërs, Russen, Polen, Italianen en Duitsers. Geen enkele taal haalde meer dan vijftien procent. Nu steekt één groep, met één taal, boven alle andere uit, met als gevolg dat Amerika hard op weg is een tweetalig land te worden, een land van twee volkeren, van twee culturen." (De Standaard, 5 juni 2004).

Huntington verwerpt deze Americano dream. Dé Amerikaanse droom is gecreëerd door een anglo-protestantse samenleving. Mexicaanse Amerikanen, aldus Huntingtons boutade, kunnen alleen deel hebben aan die droom en die samenleving als ze in het Engels dromen. De politieke impact van het multiculturalisme is vernietigend voor een eendrachtig politiek beleid. Allerlei minderheidsgroepen houden er immers ook lobbygroepen op na die het beleid trachten te beïnvloeden. Zo was er het geval waarbij Pakistaanse migrantenorganisaties campagne voerden tegen een senator uit South Dakota omdat deze een uitvoerbeperking voor Amerikaanse wapens voorstond naar Pakistan en gesteund werd door Indische Amerikanen. Toen de senator zijn zetel verloor, leidde dat tot grote vreugde in Islamabad en teleurstelling in New Delhi. Op deze manier worden buitenlandse conflicten geïmporteerd.

Het tweemaandelijkse blad Foreign Policy, in 1970 gesticht door Huntington, publiceerde in haar maart/aprilnummer van dit jaar een voorpublicatie van het hoofdstuk "The Hispanic Challenge" uit Huntingtons boek met een ironische knipoog naar het Amerikaanse volkslied op de voorpagina.



Credo & cultuur

De Amerikaanse identiteit is gebaseerd op enerzijds een ideologie en anderzijds een gemeenschappelijke cultuur. Die ideologie of het 'Amerikaanse credo', oorspronkelijk geformuleerd door een van de Founding Fathers, Thomas Jefferson, wordt algemeen beschouwd als de belangrijkste definitie van de Amerikaanse identiteit. Dat credo omvat een geloof in een aantal politieke principes zoals vrijheid, democratie, individuele rechten, en was het product van een anglo-protestantse cultuur. Een misvatting is dat de Amerikaanse identiteit enkel gevormd wordt door de waarden van het Amerikaanse credo. De Amerikaanse natie is niet enkel gebaseerd op ideëen. Het is de anglo-protestantse cultuur die de kern uitmaakt van de Amerikaanse identiteit.

Huntington gaat ook in tegen een andere wijd verspreide opvatting over Amerikaanse identiteit. In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd is de Verenigde Staten geen natie van immigranten. De VS zijn in oorsprong een natie van kolonisten wiens ideëen en instituties nog steeds de kern uitmaken van de anglo-protestantse cultuur. Het was deze cultuur die een aantrekkingskracht uitoefende op immigranten die assimileerden in de Amerikaanse cultuur. Amerikanen zijn dus afstammelingen van kolonisten en geassimileerde immigranten.

Geen neocon

Uitgeverij Manteau presenteert Huntington als "'s werelds belangrijkste neoconservatieve ideoloog". Dat is niet correct. Het feit alleen al dat Huntington een boek publiceert dat kritisch staat tegenover immigratie, plaats hem allesbehalve bij de neoconservatieven die een unilateraal buitenlands beleid combineren met een open-grenzen ideologie. Maar vermoed mag worden dat het onderscheid tussen de traditionele conservatieven (de paleocons) en de 'liberale' conservatieven (de neocons) volledig ontgaat aan de 'intelligentsia' hier ten lande, die maar al te graag schermen met containerbegrippen (cfr. extreem-rechts). Om nog maar te zwijgen over Huntingtons afwijzing van de VS-interventie in Irak als een poging om een universeel gewaande democratie op te leggen.

Patriot

Huntingtons nieuwste boek is tevens zijn meest persoonlijke boek. Vooraf waarschuwt hij de lezer dat hij een patriot is en dat dit zijn visie kan kleuren. Dat siert de man want absolute objectiviteit bestaat uiteraard niet. Alhoewel Wie zijn wij? de Amerikaanse vraagstukken inzake immigratie en identiteit behandelt, kan veel geleerd worden van Huntington. Als het gaat over te assimileren vreemdelingen in een samenleving zijn de voorwaarden tot succes afhankelijk van de cultuurverschillen tegenover de autochtone bevolking, de aantallen, de mate van assimilatie en de aanvoer van nieuwkomers.

Vanuit politiek correcte hoek wordt momenteel knarsetandend en giftig gereageerd tegen het nieuwe boek van Huntington. Een Pat Buchanan kan nog wel in het verdomhoekje gedrumd worden maar een Harvard-professor, die in de jaren '70 voor de Democratische president Carter heeft gewerkt en onlangs verklaarde voor John Kerry te zullen stemmen, dat is andere koek. Hun kritiek is even voorspelbaar als onzinnig. Zo wordt Huntington enerzijds een gebrek aan leiderschap verweten, omdat hij de heersende politiek correcte opinie niet ondersteunt, en anderzijds populisme, omdat de meerderheid van de Amerikanen er net zo over denkt. De onwerkbaarheid van de multiculturele samenleving en de immense integratieproblemen werden echter decennialang door die politiek correct elite ontkend, zowel in de VS als bij ons. Dankzij de moedige stem van Samuel Huntington, als Harvard academicus én Amerikaans patriot, is de kans groot dat een serieus maatschappelijk debat niet meer uit de weg kan worden gegaan.

Samuel P. Huntington (°1927) verwierf als politiek wetenschapper bekendheid bij het grote publiek met zijn boek The Clash of Civilisations and the Remaking of World Order (in het Nederlands vertaald als "Botsende beschavingen") in 1996 dat de uitwerking was van een artikel gepubliceerd in Foreign Affairs. Dat artikel had in de zomer van 1993 een groot debat tot gevolg over internationale politiek. Huntington voorspelde immers dat na de Koude Oorlog de toekomstige wereldconflicten niet meer ideologisch of politiek bepaald zouden zijn. De nieuwe breuklijnen die de wereldpolitiek beheersen zijn van culturele aard. Huntington publiceerde zijn eerste boek The Soldier and the State in 1957 en het door Robert Kaplan en Francis Fukuyama als belangrijkste boek ervaren, Political Order in Changing Societies, in 1968. Momenteel is Huntington professor aan de Harvard universiteit waar hij het John M. Olin Institute for Strategic Studies leidt.


jan.lievens@vbj.org

Uit: Vlaams Blok Magazine - september 2004.