Redactioneel

Waarheid is vuur


Klik om te vergroten
In zijn Kerstboodschap hekelde premier Verhofstadt de zogenaamde confrontatiecultuur: "De ideologie van de confrontatie verdunt het gezond verstand. De werkelijkheid is - gelukkig - anders, de werkelijkheid is genuanceerd, complex, nooit simplistisch. Die werkelijkheid ontdek je niet door weg te duiken in de loopgraven van het eigen grote gelijk." (o.a. De Standaard, 21 december 2004). Een week voor zijn Kerstboodschap schold premier Verhofstadt Filip Dewinter nog uit voor fascist. Naar verluidt zou Verhofstadt, tevens een frequent bezoeker van Toscanië, heel wat inspiratie opgedaan hebben bij de Florentijn Machiavelli. Blijkbaar spiegelt de premier zich vooral aan de despoot die men van Machiavelli heeft gemaakt. Machiavelli was in wezen een republikein die er steeds op hamerde hoe belangrijk het wel was dat elk beleid gesteund moet zijn op de volkswil. Wij hebben dus geen lessen te ontvangen van Verhofstadt.

Het is een liberale illusie te denken dat alle politieke problemen uit de wereld kunnen geholpen worden met dialoog. Soms zijn de tegenstellingen onoverbrugbaar. Een voorbeeld? Europa en de moslimwereld zijn totaal verschillende beschavingsgemeenschappen. Wat is de oplossing van Verhofstadt en het establishment? Toenadering ten koste van onszelf! Een andere liberale illusie vinden we terug bij de eindejaarsvragen in het weekblad Humo. Op de vraag "Wie wenst u wat toe voor 2004 (ten goede of ten kwade)?" antwoordt de TV-presentatrice Roos Van Acker: "Ik wens de hele wereld een schuimbekkend, vijandig, slijmerig buitenaards wezen van eventueel Mars als gemeenschappelijke vijand toe. Dan kunnen we eindelijk nog eens allemaal aan dezelfde kar trekken!" (Humo, 21 december 2004). De waarheid is uiteraard dat de mensheid an sich niet bestaat aangezien de wereld geen politieke eenheid is maar een politiek pluriversum. Een wereldstaat die de volledige mensheid zou omvatten, waarvan sommigen dromen, kan eenvoudigweg niet bestaan.
De Duitse rechtsgeleerde en politieke filosoof Carl Schmitt wees er in zijn werk "Der Begriff des Politischen" op dat het monopoliseren van het begrip "mensheid" bepaalde consequenties heeft. Op deze manier wordt een universeel begrip gebruikt om zich, ten koste van de tegenstander, te identificeren met de mensheid op dezelfde wijze waarmee ook vrede, gerechtigheid, vooruitgang en beschaving misbruikt kunnen worden. Zo wordt de vijand ontzegd een mens te zijn. Deze techniek wordt zonder schroom door Verhofstadt en co aangewend. Liberalen en socialisten delen het vooruitgangsgeloof van de Franse Revolutie. Maar tegen een zaak zijn de vooruitgangsprofeten niet opgewassen: waarheid. Hun geloof is immers gebaseerd op een verkeerd begrip van de mens en de samenleving. Daarom is de toekomst aan diegenen die de identiteit en de eigenheid van de volkeren vooropstellen. Waarheid is vuur, en de waarheid spreken kan zowel verlichten als vernietigen.

jan.lievens@vbj.org

Uit: Vrij Vlaanderen - december 2004.